Ji raya giştî ya Kurdistan û cihanê re

Li Tirkiyeyê girtî her tim ji mafên xwe yên gerdûnî, hiqûqî, azadiya ramanê, mafê tenduristiyê, mafên demokrasî û edaletê bi destên îktidarên heyî bêpar hatine hiştin. Vê carê jî bi hinceta pandemiyê şerd û mercên li zindanan zêdetir dijwar bûne.

Wan bi siyaseta xwe ya dijberî doza Kurdistanê girtî ji mafê wan ên herî pîroz anku mafê jiyaneke sade bêpar kirine. Girtîyên nexweş nayên tedawîkirin û di nava du mehên bihûrî de di şertên herî giran ên hucreyên yekkesî de 10 kesan jiyana xwe ji dest dane. Di nava wan 10 kesan de heşt girtî nexweş û yek ji kesên ku jiyana xwe ji dest daye helbestvanê naskirî Halîl Guneş bû.Her wiha nivîskar Gulazer Akin jî niha di nava kategoriya girtiyên bi nexweşiya giran de cih digire. Bi raporên Saziya Tipa Edlî (ATK) jî girtî terkî mirinê tên kirin. Her wiha zarok jî di bin bandora binpêkirina mafên li girtîgehan dimînin. Hinek zarok bi salan e nikarin dayika xwe bibînin hinek jî di girtîgehan de para xwe ji şerd û mercên zor digirin. Li gel vê yekê medyaya tirk a li gor îktidara heyî tev digere bi tu hawî van binpêkirinên mafan naxe rojeva xwe.

Pêwîst e bê zanîn ku gelek girtî tenê ji ber stran, pirtûk û nameyên Kurdî bi cezayê şewitandina înfazê rû bi rû dimînin û dema ku cezayê wan tê dawiyê dîsa nayên berdan. Girtî ji cihwarê wan ê jiyanê pir dûr xistine, nikarin malbatên xwe bibînin û li gor yasayên birêveberin a dewleta tirk mafekî wiha ji wan re rewa nîne. Ji bo zanîna we niha li gor daneyên Komeleya Mafê Mirovan ên dawî hezar û 605 girtiyên nexweş di girtîgehan de bûn û ji vana 605 jê bi giranî nexweş bûn. Lê ji ber vê dawiyê hinek girtiyan jiyana xwe ji dest dan em dikarin bêjin niha li dora hezar û 600 girtiyên nexweş hene ku di bin şerdên dijwar de li girtîgehan tên girtin. Di nava wan girtiyan de nivîskar, rojnamevan hene û hinek kes jî ji ber şopandina torên civakî û beyankirina fikra xwe ya li dijî sîstema desthilatdar mehkûmî salên dirêj ên mayîna di girtîgehê de ne.

 Li gor daneyên Komeleya Rojnamegeran a Dîcle û Firatê (DFG) niha 65 rojnameger li Tirkiyeyê di girtîgehan de tên girtin. Her wiha li gor daneyên Komîteya Nivîskarên di Zindanan de ya PENa Kurd niha li dora 102 nivîskarî di girtîgehan de tên girtin. Rewşa 38 girtîyan gelek giran e û mafekî pir sirûştî ye ku ji bo tedawîkirinê bêne azadkirin.

Weke navenda PENa Kurd banga me ev e ku mafê jiyana girtiyên di girtîgehên Tirkiye û Bakurê Kurdistanê de tên girtin were parastin.

Komîteya Nivîskarên ji bo Aştiyê – KNjA/WfPC

Navenda PENa Kurd

13/02/2022